اثر گذاری آلودگی الکترومغناطیسی بر قلب و سیستم عصبی خودمختار

عده‌ای که به بیش حساسیت الکتریکی (electrically hypersensitive) مبتلا هستند از درد و فشار در قفسه سینه و تپش قلب و یا ضربان نامنظم قلب و احساس اضطراب که به سرعت شکل می‌گیرد. برای آزمودن اثر آلودگی الکترومغناطیسی بر قلب، Havas و همکارانش (1) در آزمایش ساده‌ای افراد را زیر تابش امواج الکترومغناطیس پایه های (base) تلفن بدون سیم قرار دادند. این پژوهشی دو سو کور با تابش تصادفی واقعی و غیر واقعی بود. پایه تلفن بدون سیم به عنوان منبع انتخاب شد که وقتی به برق وصل است، سیگنال مستمر بیکنی را ارسال می‌کند. سیگنال بیکنی در اینجا پالسی 4/2 گیگاهرتز و همان فرکانس سیگنال WiFi است. کایت دارند. این علائم مشابه حمله قلبی است و خود باعث اضطراب بیشتر می‌شود.

در پژوهش اولیه ، آزمون بر روی افرادی از کلرادو انجام شد و گرچه بیشتر آنها واکنشی منفی به موج پایه تلفن بدون سیم نشان ندادند ( شکل زیر، فرد A)، عده‌ای نیز واکنش تاچیکاردیا (ضربان بالای قلب، tachycardia) داشته و یا آریتمی (ضربان نامنظم قلب) (شکل زیر، فرد B) پیدا کردند. واکنش، اغلب سریع و همزمان با تابش موج بود. با پایان یافتن تابش، ضربان قلب به حالت عادی بازگشت.
دو مثال برای سوژه های دارای واکنش ارائه میدهیم. ضربان قلب فرد B از حالت استراحت 68 بار در دقیقه (bpm) به 122 تپش سریع در زمان تابش موج رسید، و به محض قطع تابش به 66 برگشته و دوباره پس از آغاز تابش به 129 رسید. در زمان این پدیده، سوژه به پشت خوابیده استراحت می‌کرد و اطلاعی از زمان تابش و غیر تابش نداشت.

ریتموگراف (Rythmograph) از HRV در زمان تحریک الکترومغناطیسی با پایه 4/2 گیگاهرتز تلفن بدون سیم و تابش غیر واقع (sham). محور x واحد زمان و هر مرحله حدود 3 دقیقه است. محور y بازه R-R به ثانیه است.

در زمان دریافت تابش الکترومغناطیسی از طریق پایه تلفن بدون سیم، فرد C (شکل 6) ازدیاد تپش خفیفی (از 65 به 86 bpm)، ضربان قلب نامنظم و تغییر در پاسخ سمپاتیک (SNS) و پاراسمپاتیک (PNS) سیستم عصبی را تجربه کرد. بالا رفتن SNS و پایین رفتن PNS مثالی از پاسخ ” نبرد یا پرواز” (fight-or-flight) و نمایانگر استرس فیزیولوژیک است. در اینگونه استرس، بدن بیشتر خون و انرژی را از اندامهای داخلی به دست و پا هدایت کرده و آماده نبرد یا فرار از موقعیت استرس زا می‌شود. در معرض متناوب تابش قرار گرفتن ممکن است مشکلی ایجاد نکند، ولی تابش پیوسته و طولانی سیستم دفاعی بدن را تضعیف کرده و بدن توانایی ترمیم خود را از دست می‌دهد و در نتیجه علائم معمول افراد با حساسیت شدید الکتریکی ظاهر می‌شود. ناتوانی در ترمیم بدن باعث شتاب سالخوردگی (RAS) می‌شود.

میزان تابش در این آزمایش بسیار کمتر از دستورالعملهای بین‌المللی بوده است. افراد در معرض شدت موج mw/cm2 3 قرار گرفتند که 3/0 درصد میزان توصیه شده مرکز بین المللی حفاظت از تابش غیر یونیزه (ICNIRP)، کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) و بهداشت کانادا برای فرکانس 4/2 گیگاهرتز است. طبق ادعای این سازمانها، اثرات زیستی مخرب با مقادیر تابشی کمتر از این استانداردها بوجود نمی‌آید. نتیجه آزمایشهای تحریک  خون و قلب خلاف این مطلب را نشان می‌دهند. یعنی مقادیر بسیار کمتر از میزان دستورالعملهای برپایه حرارت بدن این سازمانها، پیامدهای بیولوژیک جدی برای سلامتی افراد دارد.پس از آن نیز آزمایش تحریک تلفن بدون سیم برای گروههای بزرگتری از افراد تکرار شد و نتایج مشابهی بدست آمد:

عده ای ابراز میدارند که تابش امواج تلفنهای بدون سیم با وسایل الکتریکی دیگر و نه با قلب تداخل ایجاد میکند. اگر چنین بود، 100 درصد افراد نتایج مشابهی را بروز می‌دادند زیرا تداخل الکترومغنتطیسی (EMI) برای همه یکسان است و نه به شدت متغیر و وابسته به فرد. در آزمایشهای تکمیلی، کسانی که از ابتدا حساسیتی بروز نمی‌دادند، ازدیاد تابش فرستنده، تاثیری بر تغییر پذیری ضربان قلب (HRV) نداشت. اگر EMI دلیل آن بود، میزان بالاتر تابش، لازم بود واکنش بیشتری را به همراه داشته باشد که چنین نبود (12). یک سوژه (مردی 52 ساله) گفت که معمولا با تاخیر به آلودگی الکترومغناطیسی واکنش نشان می‌دهد، و بنابراین او را به مدت 30 دقیقه پس از تابش نیز تحت نظر داشتیم و واکنش تاخیری را نیز مشاهده کردیم (در زمان قطع تابش). دوره های کوتاه مدت بی نظمی متناوب در بازه R-R (HRV) و همچنین فروتنظیمی (downregulation) اپیسودیک هم SNS و هم PNS مشاهده شد که هر دو در آغاز نیز پایین بودند. ضربان قلب معمولی و پایین 53 تا 55 bpm در پایان تابش، پس از آن به آهستگی شروع به افزایش تا 61 bpm نمود. 

ریتموگراف HRV و عملکرد SNS و PNS در زمان تحریک با تلفن بدون سیم دیجیتالی 4/2 گیگاهرتز و بدون تابش.

منبع:

Havas M, Marrongelle J. Replication of heart rate variability (HRV) provocation study with 2.4 GHz cordless phone. Electromagn Biol Med 2013;32:1–14.